Herakleides Pontikos de Ontdekker van het Heliocentrisme?, 1956
By: Valckenaere de, Erik
Title Herakleides Pontikos de Ontdekker van het Heliocentrisme?
Type Article
Language Dutch
Date 1956
Journal L'Antiquité Classique
Volume 25
Issue 2
Pages 351-385
Categories no categories
Author(s) Valckenaere de, Erik
Editor(s)
Translator(s)
Ons onderzoek van de bronnen resumerend, komen we tot de volgende besluiten: Volgens Herakleides bevindt de aarde zich in het midden van het heelal (Simplikios: fragment I, 5, 6; Proklos: fragment 2; Chalcidius: fragment 7). De aarde draait om haar eigen as. In de meeste fragmenten vinden we zelfs de specificatie van deze aswenteling: de aarde draait in 24 uur (Simplikios: fragment 5; Aetios: fragment 4) van west naar oost (Simplikios: fragment 5, 6; Aetios: fragment 4) ter verklaring van de dagelijkse beweging der hemellichamen. De zon draait jaarlijks rond de aarde van oost naar west (Simplikios: fragment 5; Chalcidius: fragment 7). De binnenplaneten Venus en naar alle waarschijnlijkheid ook Mercurius draaien rond de zon (Chalcidius: fragment 7). De meest voor de hand liggende hypothese is dat de buitenplaneten Mars, Jupiter en Saturnus, zoals de zon, eenvoudig rond de aarde draaien ter verklaring van hun jaarlijkse beweging (Simplikios: fragment 5). De vaste sterren staan stil. Voor zover ons onderzoek het uitwees, zijn de getuigenissen niet alleen niet contradictorisch, maar vullen ze elkaar zelfs op een gelukkige wijze aan. Op de vraag dus, die wij ons in het begin gesteld hebben, of er positieve redenen bestonden om aan te nemen, op grond van de ons overgeleverde teksten, dat Herakleides Pontikos vóór Aristarchos een soort van heliocentrisme zou hebben geleerd, menen we beslist negatief te mogen antwoorden. Twee grote onwaarschijnlijkheden, namelijk dat de Oudheid ons niets duidelijks zou hebben bericht over de werkelijke ontdekker van het heliocentrisme en dat één man zonder voorlopers en voorafgaande ontdekkingen het heliocentrisme zou hebben uitgedacht, worden aldus opgeheven als we ons houden aan wat de bronnen werkelijk melden. [conclusion p. 384-385] Übersetzung: Unserer Untersuchung der Quellen zusammenfassend, kommen wir zu den folgenden Schlussfolgerungen: Laut Herakleides befindet sich die Erde im Zentrum des Universums (Simplikios: Fragment I, 5, 6; Proklos: Fragment 2; Chalcidius: Fragment 7). Die Erde dreht sich um ihre eigene Achse. In den meisten Fragmenten finden wir sogar die genaue Spezifikation dieser Achsendrehung: Die Erde dreht sich in 24 Stunden (Simplikios: Fragment 5; Aetios: Fragment 4) von Westen nach Osten (Simplikios: Fragment 5, 6; Aetios: Fragment 4), um die tägliche Bewegung der Himmelskörper zu erklären. Die Sonne dreht sich jährlich von Osten nach Westen um die Erde (Simplikios: Fragment 5; Chalcidius: Fragment 7). Die inneren Planeten Venus und höchstwahrscheinlich auch Merkur drehen sich um die Sonne (Chalcidius: Fragment 7). Die naheliegendste Hypothese ist, dass die äußeren Planeten Mars, Jupiter und Saturn, wie die Sonne, einfach um die Erde kreisen, um ihre jährliche Bewegung zu erklären (Simplikios: Fragment 5). Die Fixsterne bleiben unbewegt. Soweit unsere Untersuchung zeigt, sind die Zeugnisse nicht nur nicht widersprüchlich, sondern ergänzen sich sogar auf glückliche Weise. Auf die Frage, die wir uns zu Beginn gestellt haben, ob es positive Gründe gibt, aufgrund der uns überlieferten Texte anzunehmen, dass Herakleides Pontikos vor Aristarchos eine Art von Heliozentrismus gelehrt hat, meinen wir, mit Sicherheit verneinen zu können. Zwei große Unwahrscheinlichkeiten – nämlich, dass die Antike uns nichts Klareres über den tatsächlichen Entdecker des Heliozentrismus berichtet hätte, und dass ein einzelner Mensch ohne Vorgänger und vorherige Entdeckungen den Heliozentrismus erdacht hätte – werden damit ausgeräumt, wenn wir uns an das halten, was die Quellen tatsächlich überliefern.

{"_index":"sire","_id":"836","_score":null,"_source":{"id":836,"authors_free":[{"id":1240,"entry_id":836,"agent_type":null,"is_normalised":null,"person_id":343,"institution_id":null,"role":{"id":1,"role_name":"author"},"free_name":"Valckenaere de, Erik","free_first_name":"Erik","free_last_name":"Valckenaere de","norm_person":{"id":343,"first_name":"Erik","last_name":"Valckenaere de","full_name":"Valckenaere de, Erik","short_ident":"","is_classical_name":null,"dnb_url":"","viaf_url":"","db_url":"","from_claudius":null}}],"entry_title":"Herakleides Pontikos de Ontdekker van het Heliocentrisme?","main_title":{"title":"Herakleides Pontikos de Ontdekker van het Heliocentrisme?"},"abstract":"Ons onderzoek van de bronnen resumerend, komen we tot de volgende besluiten:\r\n\r\n Volgens Herakleides bevindt de aarde zich in het midden van het heelal (Simplikios: fragment I, 5, 6; Proklos: fragment 2; Chalcidius: fragment 7).\r\n De aarde draait om haar eigen as. In de meeste fragmenten vinden we zelfs de specificatie van deze aswenteling: de aarde draait in 24 uur (Simplikios: fragment 5; Aetios: fragment 4) van west naar oost (Simplikios: fragment 5, 6; Aetios: fragment 4) ter verklaring van de dagelijkse beweging der hemellichamen.\r\n De zon draait jaarlijks rond de aarde van oost naar west (Simplikios: fragment 5; Chalcidius: fragment 7).\r\n De binnenplaneten Venus en naar alle waarschijnlijkheid ook Mercurius draaien rond de zon (Chalcidius: fragment 7).\r\n De meest voor de hand liggende hypothese is dat de buitenplaneten Mars, Jupiter en Saturnus, zoals de zon, eenvoudig rond de aarde draaien ter verklaring van hun jaarlijkse beweging (Simplikios: fragment 5).\r\n De vaste sterren staan stil.\r\n\r\nVoor zover ons onderzoek het uitwees, zijn de getuigenissen niet alleen niet contradictorisch, maar vullen ze elkaar zelfs op een gelukkige wijze aan.\r\n\r\nOp de vraag dus, die wij ons in het begin gesteld hebben, of er positieve redenen bestonden om aan te nemen, op grond van de ons overgeleverde teksten, dat Herakleides Pontikos v\u00f3\u00f3r Aristarchos een soort van heliocentrisme zou hebben geleerd, menen we beslist negatief te mogen antwoorden. Twee grote onwaarschijnlijkheden, namelijk dat de Oudheid ons niets duidelijks zou hebben bericht over de werkelijke ontdekker van het heliocentrisme en dat \u00e9\u00e9n man zonder voorlopers en voorafgaande ontdekkingen het heliocentrisme zou hebben uitgedacht, worden aldus opgeheven als we ons houden aan wat de bronnen werkelijk melden. [conclusion p. 384-385] \u00dcbersetzung: Unserer Untersuchung der Quellen zusammenfassend, kommen wir zu den folgenden Schlussfolgerungen:\r\n\r\n Laut Herakleides befindet sich die Erde im Zentrum des Universums (Simplikios: Fragment I, 5, 6; Proklos: Fragment 2; Chalcidius: Fragment 7).\r\n Die Erde dreht sich um ihre eigene Achse. In den meisten Fragmenten finden wir sogar die genaue Spezifikation dieser Achsendrehung: Die Erde dreht sich in 24 Stunden (Simplikios: Fragment 5; Aetios: Fragment 4) von Westen nach Osten (Simplikios: Fragment 5, 6; Aetios: Fragment 4), um die t\u00e4gliche Bewegung der Himmelsk\u00f6rper zu erkl\u00e4ren.\r\n Die Sonne dreht sich j\u00e4hrlich von Osten nach Westen um die Erde (Simplikios: Fragment 5; Chalcidius: Fragment 7).\r\n Die inneren Planeten Venus und h\u00f6chstwahrscheinlich auch Merkur drehen sich um die Sonne (Chalcidius: Fragment 7).\r\n Die naheliegendste Hypothese ist, dass die \u00e4u\u00dferen Planeten Mars, Jupiter und Saturn, wie die Sonne, einfach um die Erde kreisen, um ihre j\u00e4hrliche Bewegung zu erkl\u00e4ren (Simplikios: Fragment 5).\r\n Die Fixsterne bleiben unbewegt.\r\n\r\nSoweit unsere Untersuchung zeigt, sind die Zeugnisse nicht nur nicht widerspr\u00fcchlich, sondern erg\u00e4nzen sich sogar auf gl\u00fcckliche Weise.\r\n\r\nAuf die Frage, die wir uns zu Beginn gestellt haben, ob es positive Gr\u00fcnde gibt, aufgrund der uns \u00fcberlieferten Texte anzunehmen, dass Herakleides Pontikos vor Aristarchos eine Art von Heliozentrismus gelehrt hat, meinen wir, mit Sicherheit verneinen zu k\u00f6nnen. Zwei gro\u00dfe Unwahrscheinlichkeiten \u2013 n\u00e4mlich, dass die Antike uns nichts Klareres \u00fcber den tats\u00e4chlichen Entdecker des Heliozentrismus berichtet h\u00e4tte, und dass ein einzelner Mensch ohne Vorg\u00e4nger und vorherige Entdeckungen den Heliozentrismus erdacht h\u00e4tte \u2013 werden damit ausger\u00e4umt, wenn wir uns an das halten, was die Quellen tats\u00e4chlich \u00fcberliefern.","btype":3,"date":"1956","language":"Dutch","online_url":"","online_resources":"https:\/\/uni-koeln.sciebo.de\/s\/e00zJf5ufXc0B6a","doi_url":null,"categories":[],"authors":[{"id":343,"full_name":"Valckenaere de, Erik","role":{"id":1,"role_name":"author"}}],"book":null,"booksection":null,"article":{"id":836,"journal_id":null,"journal_name":"L'Antiquit\u00e9 Classique","volume":"25","issue":"2","pages":"351-385"}},"sort":[1956]}

  • PAGE 1 OF 1
Herakleides Pontikos de Ontdekker van het Heliocentrisme?, 1956
By: Valckenaere de, Erik
Title Herakleides Pontikos de Ontdekker van het Heliocentrisme?
Type Article
Language Dutch
Date 1956
Journal L'Antiquité Classique
Volume 25
Issue 2
Pages 351-385
Categories no categories
Author(s) Valckenaere de, Erik
Editor(s)
Translator(s)
Ons onderzoek van de bronnen resumerend, komen we tot de volgende besluiten:

    Volgens Herakleides bevindt de aarde zich in het midden van het heelal (Simplikios: fragment I, 5, 6; Proklos: fragment 2; Chalcidius: fragment 7).
    De aarde draait om haar eigen as. In de meeste fragmenten vinden we zelfs de specificatie van deze aswenteling: de aarde draait in 24 uur (Simplikios: fragment 5; Aetios: fragment 4) van west naar oost (Simplikios: fragment 5, 6; Aetios: fragment 4) ter verklaring van de dagelijkse beweging der hemellichamen.
    De zon draait jaarlijks rond de aarde van oost naar west (Simplikios: fragment 5; Chalcidius: fragment 7).
    De binnenplaneten Venus en naar alle waarschijnlijkheid ook Mercurius draaien rond de zon (Chalcidius: fragment 7).
    De meest voor de hand liggende hypothese is dat de buitenplaneten Mars, Jupiter en Saturnus, zoals de zon, eenvoudig rond de aarde draaien ter verklaring van hun jaarlijkse beweging (Simplikios: fragment 5).
    De vaste sterren staan stil.

Voor zover ons onderzoek het uitwees, zijn de getuigenissen niet alleen niet contradictorisch, maar vullen ze elkaar zelfs op een gelukkige wijze aan.

Op de vraag dus, die wij ons in het begin gesteld hebben, of er positieve redenen bestonden om aan te nemen, op grond van de ons overgeleverde teksten, dat Herakleides Pontikos vóór Aristarchos een soort van heliocentrisme zou hebben geleerd, menen we beslist negatief te mogen antwoorden. Twee grote onwaarschijnlijkheden, namelijk dat de Oudheid ons niets duidelijks zou hebben bericht over de werkelijke ontdekker van het heliocentrisme en dat één man zonder voorlopers en voorafgaande ontdekkingen het heliocentrisme zou hebben uitgedacht, worden aldus opgeheven als we ons houden aan wat de bronnen werkelijk melden. [conclusion p. 384-385] Übersetzung: Unserer Untersuchung der Quellen zusammenfassend, kommen wir zu den folgenden Schlussfolgerungen:

    Laut Herakleides befindet sich die Erde im Zentrum des Universums (Simplikios: Fragment I, 5, 6; Proklos: Fragment 2; Chalcidius: Fragment 7).
    Die Erde dreht sich um ihre eigene Achse. In den meisten Fragmenten finden wir sogar die genaue Spezifikation dieser Achsendrehung: Die Erde dreht sich in 24 Stunden (Simplikios: Fragment 5; Aetios: Fragment 4) von Westen nach Osten (Simplikios: Fragment 5, 6; Aetios: Fragment 4), um die tägliche Bewegung der Himmelskörper zu erklären.
    Die Sonne dreht sich jährlich von Osten nach Westen um die Erde (Simplikios: Fragment 5; Chalcidius: Fragment 7).
    Die inneren Planeten Venus und höchstwahrscheinlich auch Merkur drehen sich um die Sonne (Chalcidius: Fragment 7).
    Die naheliegendste Hypothese ist, dass die äußeren Planeten Mars, Jupiter und Saturn, wie die Sonne, einfach um die Erde kreisen, um ihre jährliche Bewegung zu erklären (Simplikios: Fragment 5).
    Die Fixsterne bleiben unbewegt.

Soweit unsere Untersuchung zeigt, sind die Zeugnisse nicht nur nicht widersprüchlich, sondern ergänzen sich sogar auf glückliche Weise.

Auf die Frage, die wir uns zu Beginn gestellt haben, ob es positive Gründe gibt, aufgrund der uns überlieferten Texte anzunehmen, dass Herakleides Pontikos vor Aristarchos eine Art von Heliozentrismus gelehrt hat, meinen wir, mit Sicherheit verneinen zu können. Zwei große Unwahrscheinlichkeiten – nämlich, dass die Antike uns nichts Klareres über den tatsächlichen Entdecker des Heliozentrismus berichtet hätte, und dass ein einzelner Mensch ohne Vorgänger und vorherige Entdeckungen den Heliozentrismus erdacht hätte – werden damit ausgeräumt, wenn wir uns an das halten, was die Quellen tatsächlich überliefern.

{"_index":"sire","_id":"836","_score":null,"_source":{"id":836,"authors_free":[{"id":1240,"entry_id":836,"agent_type":null,"is_normalised":null,"person_id":343,"institution_id":null,"role":{"id":1,"role_name":"author"},"free_name":"Valckenaere de, Erik","free_first_name":"Erik","free_last_name":"Valckenaere de","norm_person":{"id":343,"first_name":"Erik","last_name":"Valckenaere de","full_name":"Valckenaere de, Erik","short_ident":"","is_classical_name":null,"dnb_url":"","viaf_url":"","db_url":"","from_claudius":null}}],"entry_title":"Herakleides Pontikos de Ontdekker van het Heliocentrisme?","main_title":{"title":"Herakleides Pontikos de Ontdekker van het Heliocentrisme?"},"abstract":"Ons onderzoek van de bronnen resumerend, komen we tot de volgende besluiten:\r\n\r\n Volgens Herakleides bevindt de aarde zich in het midden van het heelal (Simplikios: fragment I, 5, 6; Proklos: fragment 2; Chalcidius: fragment 7).\r\n De aarde draait om haar eigen as. In de meeste fragmenten vinden we zelfs de specificatie van deze aswenteling: de aarde draait in 24 uur (Simplikios: fragment 5; Aetios: fragment 4) van west naar oost (Simplikios: fragment 5, 6; Aetios: fragment 4) ter verklaring van de dagelijkse beweging der hemellichamen.\r\n De zon draait jaarlijks rond de aarde van oost naar west (Simplikios: fragment 5; Chalcidius: fragment 7).\r\n De binnenplaneten Venus en naar alle waarschijnlijkheid ook Mercurius draaien rond de zon (Chalcidius: fragment 7).\r\n De meest voor de hand liggende hypothese is dat de buitenplaneten Mars, Jupiter en Saturnus, zoals de zon, eenvoudig rond de aarde draaien ter verklaring van hun jaarlijkse beweging (Simplikios: fragment 5).\r\n De vaste sterren staan stil.\r\n\r\nVoor zover ons onderzoek het uitwees, zijn de getuigenissen niet alleen niet contradictorisch, maar vullen ze elkaar zelfs op een gelukkige wijze aan.\r\n\r\nOp de vraag dus, die wij ons in het begin gesteld hebben, of er positieve redenen bestonden om aan te nemen, op grond van de ons overgeleverde teksten, dat Herakleides Pontikos v\u00f3\u00f3r Aristarchos een soort van heliocentrisme zou hebben geleerd, menen we beslist negatief te mogen antwoorden. Twee grote onwaarschijnlijkheden, namelijk dat de Oudheid ons niets duidelijks zou hebben bericht over de werkelijke ontdekker van het heliocentrisme en dat \u00e9\u00e9n man zonder voorlopers en voorafgaande ontdekkingen het heliocentrisme zou hebben uitgedacht, worden aldus opgeheven als we ons houden aan wat de bronnen werkelijk melden. [conclusion p. 384-385] \u00dcbersetzung: Unserer Untersuchung der Quellen zusammenfassend, kommen wir zu den folgenden Schlussfolgerungen:\r\n\r\n Laut Herakleides befindet sich die Erde im Zentrum des Universums (Simplikios: Fragment I, 5, 6; Proklos: Fragment 2; Chalcidius: Fragment 7).\r\n Die Erde dreht sich um ihre eigene Achse. In den meisten Fragmenten finden wir sogar die genaue Spezifikation dieser Achsendrehung: Die Erde dreht sich in 24 Stunden (Simplikios: Fragment 5; Aetios: Fragment 4) von Westen nach Osten (Simplikios: Fragment 5, 6; Aetios: Fragment 4), um die t\u00e4gliche Bewegung der Himmelsk\u00f6rper zu erkl\u00e4ren.\r\n Die Sonne dreht sich j\u00e4hrlich von Osten nach Westen um die Erde (Simplikios: Fragment 5; Chalcidius: Fragment 7).\r\n Die inneren Planeten Venus und h\u00f6chstwahrscheinlich auch Merkur drehen sich um die Sonne (Chalcidius: Fragment 7).\r\n Die naheliegendste Hypothese ist, dass die \u00e4u\u00dferen Planeten Mars, Jupiter und Saturn, wie die Sonne, einfach um die Erde kreisen, um ihre j\u00e4hrliche Bewegung zu erkl\u00e4ren (Simplikios: Fragment 5).\r\n Die Fixsterne bleiben unbewegt.\r\n\r\nSoweit unsere Untersuchung zeigt, sind die Zeugnisse nicht nur nicht widerspr\u00fcchlich, sondern erg\u00e4nzen sich sogar auf gl\u00fcckliche Weise.\r\n\r\nAuf die Frage, die wir uns zu Beginn gestellt haben, ob es positive Gr\u00fcnde gibt, aufgrund der uns \u00fcberlieferten Texte anzunehmen, dass Herakleides Pontikos vor Aristarchos eine Art von Heliozentrismus gelehrt hat, meinen wir, mit Sicherheit verneinen zu k\u00f6nnen. Zwei gro\u00dfe Unwahrscheinlichkeiten \u2013 n\u00e4mlich, dass die Antike uns nichts Klareres \u00fcber den tats\u00e4chlichen Entdecker des Heliozentrismus berichtet h\u00e4tte, und dass ein einzelner Mensch ohne Vorg\u00e4nger und vorherige Entdeckungen den Heliozentrismus erdacht h\u00e4tte \u2013 werden damit ausger\u00e4umt, wenn wir uns an das halten, was die Quellen tats\u00e4chlich \u00fcberliefern.","btype":3,"date":"1956","language":"Dutch","online_url":"","online_resources":"https:\/\/uni-koeln.sciebo.de\/s\/e00zJf5ufXc0B6a","doi_url":null,"categories":[],"authors":[{"id":343,"full_name":"Valckenaere de, Erik","role":{"id":1,"role_name":"author"}}],"book":null,"booksection":null,"article":{"id":836,"journal_id":null,"journal_name":"L'Antiquit\u00e9 Classique","volume":"25","issue":"2","pages":"351-385"}},"sort":["Herakleides Pontikos de Ontdekker van het Heliocentrisme?"]}

  • PAGE 1 OF 1